روانشاسی رنگها علم مطالعه تاثیر رنگ ها بر احساسات و رفتار انسان هاست. بر خلاف چیزی که اکثر افراد ممکنه تصور کنن، انتخاب رنگ برای طراحی رابط کاربری فقط مسئله ترجیح شخصی نیست. هر رنگ یه احساس رو در کاربر بر انگیخته میکنه، به طور مثال قرمز هیجان و انرژی، سبز آرامش و … بنابراین باید خیلی با دقت و بر اساس مطالعات علمی و نه بر اساس علایق شخصی خودت یا کارفرما، رنگ ها رو انتخاب کنی تا طرحی که میزنی خوب از آب در بیاد.
ملاقات با چرخه رنگ
برای توضیح روانشناسی رنگ ها، اجازه بده تو رو با چرخه رنگ آشنا کنم. نسخه ساده شده این چرخه شامل ۳ تا رنگ اصلی، ۳ تا رنگ دوم و ۶ رنگ سوم میشه. (میتونم با کلمات عربی مثل اولیه و … توضیح بدم ولی خب ترجیح من فارسیه 😁) البته که نسخه کامل هزاران رنگ داره. اینجا با ساده شده میریم جلو. من تمرکزم رو روی ۳ رنگ اصلی و دوم میگذارم. اگر دوست داری در مورد رنگ های سوم هم اطلاعاتی داشته باشی، میتونی گوگل کنی. فقط کافیه بگم که رنگهای سوم از ترکیب رنگهای اصلی و دوم باهم درست میشن. مثلا آبی-نارنجی و … .
آبی: محبوب ترین رنگ دنیا
آبی ثابت کرده که محبوب ترین رنگ اکثر آدم هاست. همچنین بیشترین استفاده رو در طراحی محصولات دیجیتال داره. البته بجز سیاه و سفید! چرا که رنگ دوست داشتنیه و هر جای دنیا که باشی میتونی این رنگ رو تو آسمون ببینی. برای همین چشم ما خیلی به این رنگ عادت داره.
نماد: آرامش، صلح، امنیت، اعتماد
بهترین برای: محصولات دیجیتال (همراه اول، بانک دی)، شبکه های اجتماعی (مثل فیس بوک، توییتر، لینکدین)، محصولات پزشکی و سلامتی، خیریهها
جنبه های منفی: محبوب ترین رنگ دنیا (به همین خاطر زیاد استفاده شده) که منجر به سخت شدن برند برای متمایز شدن با رنگ آبی شده.
قرمز: رنگ انرژیک
رنگ قرمز طولانیترین طول موج رو داره که این خصلت اون رو به یکی از قابل مشاهدهترین رنگ ها کرده و سریع توجه همه رو به خودش جلب می کنه. برای همینه که تو علامتهای هشدار دهنده از این رنگ استفاده میشه. چه در دنیای حقیقی و چه در دنیا دیجیتال.
نماد: هیجان، انرژی، خطر، پرخاشگری
بهترین برای: ورزش، سینما (نت فلیکس)، فست فود، محصولات مرتبط با انرژی (رد بول)
جنبه های منفی: اکثرا برای هشدار استفاده میشه، اگر تو طراحی رابط کاربری رنگ قرمز رنگ اصلیت باشه، برای رنگ اعلان هشدار و خطا به مشکل میخوری. و بطور کلی در ui design رنگ خوبی به حساب نمیاد.
زرد: قابل مشاهدهترین رنگ
این رنگ قابل مشاهدهترین رنگه (حتی از قرمز هم بیشتر) اکثر مواقع برای اعلانهای هشدار به کار میره. مشابه قرمز، زرد هم سریع جلب توجه می کنه.
نماد: هیجان، گرما، مثبت بودن، همچنین ناامیدی
بهترین برای: غذا (مک دونالد)، سفر، زمینههای خلاقانه (اسنپ چت یا حتی ایرانسل)
جنبه منفی: به این دلیل که روشنترین رنگه، برای چشم زمانیکه خیلی زرد روشن یا اشباع شده داریم ضرر داره.
سبز: رنگ طبیعت
سبز دومین رنگ پر طرفدار انسانهاست. تو طبیعت به وفور یافت میشه و رنگ زندگی و سلامتیه. به خاطر محبوبیتش معمولا در طراحی رابط کاربری برای پیامهای موفقیت و مثبت استفاده میشه. نهایتا باید بگم رنگ سبز برای کشاورزی و محصولات طبیعی بهترین انتخابه.
نماد: سلامتی، طبیعت، آرامش، رشد
بهترین برای: صنعت کشاورزی، پزشکی و سلامتی و غذای ارگانیک، بانکداری، تناسب اندام و رژیم غذایی
جنبه منفی: هنگامی که به عنوان رنگ اصلی استفاده میشه، باید اعلان رو موفقیت رو با رنگ دیگهای نشون بدی.
نارنجی: رنگ خلاقیت
نارنجی به عنوان رنگی بسیار پر انرژی و پر شور در نظر گرفته میشه. فعالیت و تفکر خلاق رو تقویت میکنه. برخی از شیدهای روشنتر نارنجی، گاهی اوقات در طراحی رابط کاربری به جای زرد به عنوان پیام هشدار استفاده میشن. در کل نارنجی رنگیه که اشتیاق و خلاقیت رو برانگیخته میکنه.
نماد: انرژی، اشتیاق، فعالیت
بهترین برای: ورزش (نایکی)، فروش (علی بابا و آمازون)، صنعت خلاق (هاب اسپات، فیلیمو)
جنبه منفی: اگر تو طراحی رابط کاربری رنگ نارنجی رنگ اصلیت باشه، احتمال داره برای رنگ اعلان هشدار به مشکل بخوری.
بنفش: رنگ لاکچری
بنفش رنگ بسیار کمیابی تو طبیعته، بنابراین تو روانشناسی رنگ به عنوان نشونه نادر بودن، ثروت و منحصر به فرد بودن در نظر گرفته میشه. تو طراحی رابط کاربری به ندرت از اون استفاده میشه. چون برندهای زیادی لوکس بودن رو تبلیغ نمیکنن. برای لوکس بودن هم رنگهایی مثل طلایی و مشکی خیلی بهتر عمل میکنن. در صورت استفاده شدن براحتی برند رو برجسته میکنه.
نماد: ثروت، تجمل، رمز و راز، خجالت و سرخوردگی
بهترین برای: کالاهای لوکس، صنعت فناوری (یاهو، توییچ)
جنبه منفی: در صورت استفاده بیش از حد میتونه حس ناامیدی رو انتقال بده.
ترکیب رنگها با چرخه رنگ
هر طراح رابط کاربری باید حداقل اطلاعات اولیه در مورد ترکیب رنگها با استفاده از چرخه رنگ رو داشته باشه. بعد از اینکه رنگ اصلی رو انتخاب کردی، شاید نیاز داشته باشی که رنگ دوم و یا سوم رو هم انتخاب کنی. یادگیری ترکیب رنگ ها با چرخه رنگ، حدس زدن و تست کردنهای الکی و بی فایده رو از پروسه طراحی و انتخاب رنگ حذف می کنه.
مکمل (Complementary)
پالت رنگهای مکمل از دو رنگ که تو چرخه رنگ روبروی هم هستن ساخته میشه. بنابراین کنتراست زیادی بین این رنگها وجود داره.
مشابه (Analogous)
پالت رنگهای آنالوگ یا مشابه، از سه تا رنگ که تو چرخه رنگ کنار هم هستن تشکیل میشه. رنگهای آنالوگ اغلب تو طبیعت پیدا میشن و برای چشم خوشایندتر هستن.
مکمل تقسیم شده (Split-Complementary)
این پالت رنگی مشابه مکمله. فقط اینکه از سه رنگ تشکیل شده و همونطور که تو تصویر میبینی، به جای دو رنگ روبروی هم یکی از رنگ ها رو انتخاب میکنی، طرف مقابل هم به جای رنگ روبرو از رنگهای کناریش استفاده میکنی. انگار که تقسیمش کردی. دلیل اسم گذاریش به این اسم هم همینه.
سه گانه (Triadic)
پالت رنگی سه گانه، مثلثی که از سه رنگ از هر راسش، تو چرخه رنگ تشکیل میشه. این پالت کاملا پر جنب و جوش و انرژیک و رنگهاش با کنتراست زیادی از هم هستن.
مستطیلی (Rectanglular)
این پالت از چهار رنگ مکمل (جفت هم) درست میشه. نیاز به توضیح نیست و با دیدن تصویر میتونی متوجه بشی که این پالت چطور ساخته میشه.
جمع بندی: پالت های رنگی بر اساس چرخه رنگ
تمام پالتهای رنگی که بهت نشون دادم بر اساس روانشناسی رنگ ایجاد شدن. این روش فقط مختص طراحی رابط کاربری نیست و تو همه زمینههای طراحی مثل طراحی گرافیک، مد و فشن، طراحی داخلی و … استفاده میشه.
همونطور که تو مطلب رنگ ها در طراحی رابط کاربری: نکاتی حیاتی برای طراحی UI عالی گفتم، رنگها توجه کاربرها رو به چیزی جلب میکنن. پس باید با دقت و با توجه به نوع کسب و کاری که براش طراحی رو انجام میدی، رنگ اصلی رو انتخاب کنی. بعد از اون با توجه به روانشناسی رنگها و با استفاده از چرخه رنگ، یه پالت رنگی اصولی و خوب درست کنی. همین!
